Czym są nootropiki? Od kawy po modafinil i Adderall

Niezależnie czy jesteś studentem chcącym zaliczyć egzaminy, profesjonalistą w wymagającym zawodzie walczącym o awans, czy starszą osobą obawiającą się demencji starszej, pomysł aby pomóc swojemu mózgowi w zakresie pamięci, koncentracji i szybkości myślenia wydaje się kuszący. Dlatego też nie jest zaskoczeniem, że użycie nootropików rośnie, szczególnie na zachodzie. Ale czy one działają i czy są bezpieczne?

Nootropiki, czy też nootropy (pojęcia stosowane wymiennie), są substancjami, które mogą zwiększyć efektywność naszego mózgu. Część nootropików jest oficjalnie uznanymi lekami, zazwyczaj na receptę, które mogą przeciwdziałać chorobom takim jak ADHD, narkolepsja, czy Alzheimer (np. piracetam lub modafinil).

Nootropiki, które nie są oficjalnymi lekami również mogą pobudzić i zwiększyć koncentrację, pamięć i ilość energii. Kawa, kreatyna czy niektóre zioła są również uważana w niektórych metodologiach jako nootropiki.

Nootropiki jako leki (racetamy, modafil)

Lekarze, w szczególności psychiatrzy, mogą przepisać nootropy na receptę. W Polsce lekarze są bardzo niechętni na przepisywanie takich leków, a niektóre z nich, bardzo popularne w USA, są u nas niedostępne, jak na przykład Adderall).

Najpopularniejsze leki nootropowe to:

  • Piracetam (i inne racetamy) – stosunkowo bezpieczny lek, subtelnie poprawiający funkcje kognitywne. W Polsce na receptę, ale w wielu krajach, m.in. w Czechach, można go od ręki kupić w aptece
  • Modafinil – również dosyć bezpieczny lek, przepisywany głównie na senność i narkolepsję, w Polsce trudno dostępny u lekarza, ale często nieoficjalnie zamawiany z zagranicy. Jeden z najpopularniejszych boosterów mózgu
  • Adderall – bardzo popularny lek w Stanach Zjednoczonych na bazie amfetamin do leczenia ADHD. W Polsce niedostępny
  • Metylofenidat (Ritalin) – lek podobny do Adderallu, również służący do leczenia ADHD. Trudno dostępny u lekarza w Polsce

Nootropiki nie będące lekami

Za nootropy się również uważa naturalne lub syntetyczne suplementy, które (bardzo subtelnie) zwiększają zdolności kognitywne.

Najpopularniejsze z nich to:

  • Kofeina 🙂 – nie tylko w kawie, ale również w coli i herbacie. Generalnie 2-3 filiżanki kawy dziennie potrafi pozytywnie pobudzić, ale osobiście nie polecam kawy, gdyż tolerancja rośnie bardzo szybko i długoterminowy skutek jest odwrotny od zamierzonego (mówię to jako osoba, która była uzależniona od kawy)
  • L-teanina – aminokwas występujący w czarnej i zielonej herbacie, a także w wielu suplementach. Badania wskazały, iż l-teanina ma relaksujące działanie dla mózgu
  • Tłuszcze Omega-3 – znajdowane w rybach i suplementach z tranem. Badania pokazują, że po spożywaniu następuje odbudowa części komórek nerwowych i chronią mózg przed starzeniem
  • Ginkgo Biloba (miłorząb japoński) – pewne badania wskazują, że może być potencjalnie korzystny dla poprawy działania umysłu, ale więcej testów jest potrzebne
  • Żeń-szeń – niektóre badania również wskazują, że ma wpływ na receptory GABA, przez co ma działanie relaksacyjne i przeciwlękowe
  • Kreatyna – aminokwas popularny wśród sportowców, ale wiele wskazuje na to że ma pewien wpływ na pamięć.

Powyższe są tylko wybranymi substancjami – w następnych artykułach opiszemy bardziej szczegółowo niektóre substancje, szczególnie te o mocniejszym działaniu.

Bezpieczeństwo nootropików

Co do zasady, większość z opisanych powyżej substancji (za wyjątkiem Adderallu i metylofenidatu) powinna być bezpieczna w odpowiednich ilościach. Niemniej, przed zażyciem nootropików na receptę należy bardzo szczegółowo sprawdzić ich interakcje z innymi lekami, które bierzesz.

Co do zasady, nootropiki brane z rozwagą mogą pomóc w działaniu naszego mózgu, w różnych obszarach: pamięć, koncentracja, energia lub pewność siebie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.